ناصر خسرو
27
جامع الحكمتين ( فارسى )
روا بود كه نخست آسمان پديد آمد * كه او قويتر و آنگه زمين و كوه و بحار ؟ و يا نخست زمين بود ، كوست مركز دور * و دايره نبود جز بنقطهء پرگار ؟ پس ار چنين « 1 » شمرى چون بايستاد « 2 » زمين * و گرد گردش خالى « 3 » ز دائرهء دوّار ؟ ز دائره كه تواند نمود پيش وز پس ؟ « 4 » * ز مرغ و خايه نيايد سخن مگر كه نزار « 5 » وجود « 6 » كلّ روا هست و جزو او معدوم ؟ « 7 » * اگر رواست ابا حجّتى به من بسپار و گر رواست نه « 8 » ، پس جنس بايد آنگه نوع * و شخص از پس هر دو بكرده راست چو تار « 9 » چرا كواكب را اوّل از زحل گفتند ؟ * بطبع آتش از بهر چيست تخم بهار ؟ « 10 » [ b 8 ] چرا كه خانهء خورشيد « 11 » شير و خانهء ماه * ز برج سرطان كردند استوار حصار ؟
--> ( 1 ) ار چنين : از چنين AQ ( 2 ) بايستاد زمين ( مينوى ) : باسناد ز مى Q باستاد زمين A ( 3 ) خالى A : خاكى Q ( 4 ) كه تواند نمود پيش وز پس Q : كى توان ده نمود پيش وز پس A ( 5 ) مگر كه نزار ( مينوى ) : مكر كه نزار Q مكر كه ترا ( ! ) A ( 6 ) وجود A : + و Q ( 7 ) جزو او معدوم : جزوا معدوم Q جزو او معدود A ( 8 ) و گر رواست نه ( مينوى ) : اكر واست Q و كر روا نيست نه A ( 9 ) چو تار A : جر نار Q ( 10 ) تخم بهار : برج حمل . رجوع بشرح متن شود ( 11 ) خورشيد : خرشيد AQ